[...]
Στο σώμα, στην ενθύμηση πονούμε.
Μας διώχνουνε τα πράγματα, κι η ποίησις
είναι το καταφύγιο που φθονούμε.

Κ. Γ. Καρυωτάκης, [Είμαστε κάτι...], Ελεγεία: δεύτερη σειρά, 1927.

Παρασκευή 18 Απριλίου 2025

Την πόρτα ανοίγω το βράδυ

 
Την πόρτα ανοίγω το βράδυ,
τη λάμπα κρατώ ψηλά,
να δούνε της γης οι θλιμμένοι,
να 'ρθούνε να βρουν συντροφιά.
 
Να βρούνε στρωμένο τραπέζι,
σταμνί για να πιει ο καημός,
κι ανάμεσά μας θα στέκει
ο πόνος του κόσμου αδερφός.
 
Να βρούνε γωνιά ν’ ακουμπήσουν,
σκαμνί για να κάτσει ο τυφλός,
κι εκεί, καθώς θα μιλάμε,
θα 'ρθεί συντροφιά κι ο Χριστός.

 
«Την πόρτα ανοίγω το βράδυ», σε ποίηση Τάσου Λειβαδίτη και
μουσική Μίκη Θεοδωράκη, από τον κύκλο τραγουδιών Τα Λυρικά
(πρώτη ηχογράφηση: θέατρο Λυκαβηττού, 25 Αυγούστου 1977).
 
 
[…] "Τα θρησκευτικά πάθη είναι έκφραση των πραγματικών παθών και συνάμα διαμαρτυρία ενάντια στα πραγματικά πάθη. Η θρησκεία είναι ο στεναγμός του καταπιεσμένου πλάσματος, η καρδιά ενός άκαρδου κόσμου και η ψυχή άψυχων συνθηκών. Είναι το όπιο του λαού. 
Η κατάργηση της θρησκείας ως απατηλής ευτυχίας του λαού είναι η αξίωση για την πραγματική του ευτυχία. Το αίτημα να εγκαταλειφθούν οι αυταπάτες για την κατάστασή του είναι το αίτημα να εγκαταλειφθεί μια κατάσταση που απαιτεί αυταπάτες. Η κριτική της θρησκείας είναι λοιπόν, πρωταρχικά, η κριτική εκείνης της Κοιλάδας των Δακρύων που φωτοστέφανό της είναι η θρησκεία”. […]
 
Karl Marx, Zur Kritik der Hegelschen Rechtsphilosophie 
(Συμβολή στην κριτική της εγελιανής φιλοσοφίας του Δικαίου), απόσπασμα από την εισαγωγή, 1843 (πρώτη δημοσίευση στο
Deutsch–Französische Jahrbücher, Παρίσι, 1844).

Τρίτη 8 Απριλίου 2025

Μεγάλο μποτιλιάρισμα κι από τις δυο μεριές του τρόμου

Γιάννης Στίγκας (1977-)
                             στον Γιάννη Κοντό
 
 
Έτσι όπως μπαίνουν όλοι τους
αξύριστοι στην ποίηση
να βόσκουν τα σκοτάδια τους
και καρδαμώνει η συμφορά
το λίγο λίγο τρώει τα θεμέλια
εγώ κορνάρω βέβαια
Τον Όμηρο τον κάνανε
χιλιάδες ξοφλημένα σύννεφα
έχω μεγάλη δυσκολία να χρυσώσω την πνοή
ευτυχώς που υπάρχεις κι εσύ
                 δηλαδή το κασκόλ σου
μαγκωμένο γερά
                στα γρανάζια της πόλης
για να σ' έχουμε εδώ
με ξενύχτια
        κι ό,τι άλλο αιχμηρό
να ανοίγουμε τρύπες στο γέλιο σου
και να παίρνουμε
                    ολόχρυσες τζούρες
 
 
Γιάννης Στίγκας, «Μεγάλο μποτιλιάρισμα κι από τις δυο μεριές
του τρόμου», Ισόπαλο τραύμα, εκδόσεις Κέδρος, 2009.

Παρασκευή 21 Μαρτίου 2025

Τίγρη

 
Thomas Phillips (1770-1845),
πορτρέτο του William Blake,
ελαιογραφία, 1807,
National Portrait Gallery, Λονδίνο.
Tyger Tyger. burning bright,
In the forests of the night;
What immortal hand or eye.
Could frame thy fearful symmetry?
 
In what distant deeps or skies. 
Burnt the fire of thine eyes?
On what wings dare he aspire?
What the hand, dare seize the fire?
 
And what shoulder, & what art,
Could twist the sinews of thy heart?
And when thy heart began to beat.
What dread hand? & what dread feet?
 
What the hammer? what the chain,
In what furnace was thy brain?
What the anvil? what dread grasp.
Dare its deadly terrors clasp?
 
When the stars threw down their spears 
And water'd heaven with their tears:
Did he smile his work to see?
Did he who made the Lamb make thee?
 
Tyger Tyger burning bright.
In the forests of the night:
What immortal hand or eye.
Dare frame thy fearful symmetry?
 
 
William Blake, "The Tyger", ​​​​​​​​​​​​​​Songs of Experience, 1794.
Στο: ​​​​​​​W. Blake: The Complete Illuminated Books,
εκδ. The William Blake Trust and the Tate Gallery, 2009.