[...]
Στο σώμα, στην ενθύμηση πονούμε.
Μας διώχνουνε τα πράγματα, κι η ποίησις
είναι το καταφύγιο που φθονούμε.

Κ. Γ. Καρυωτάκης, [Είμαστε κάτι...], Ελεγεία: δεύτερη σειρά, 1927.

Παρασκευή 27 Μαΐου 2016

Σαν δέσμη από τριαντάφυλλα


Σαν δέσμη από τριαντάφυλλα
είδα το βράδυ αυτό.
R. Magritte, Le Coup au Coeur, 1952
Kάποια χρυσή, λεπτότατη
στους δρόμους ευωδιά.
Kαι στην καρδιά
αιφνίδια καλοσύνη.
Στα χέρια το παλτό,
στ' ανεστραμμένο πρόσωπο η σελήνη.
Hλεκτρισμένη από φιλήματα
θα 'λεγες την ατμόσφαιρα.
H σκέψις, τα ποιήματα,
βάρος περιττό.

Έχω κάτι σπασμένα φτερά.
Δεν ξέρω καν γιατί μας ήρθε
το καλοκαίρι αυτό.
Για ποιαν ανέλπιστη χαρά,
για ποιες αγάπες,
για ποιο ταξίδι ονειρευτό.

Κ. Γ. Καρυωτάκης, [Σαν δέσμη από τριαντάφυλλα…], Ελεγεία: δεύτερη σειρά,
Ελεγεία και Σάτιρες, 1927.

Πέμπτη 19 Μαΐου 2016

Δον Κιχώτης


Κ. Ουράνης (1890-1953)
Πηγή: αρχείο ΕΛΙΑ-ΜΙΕΤ
Ἀτσάλινος καὶ σοβαρὸς ἀπάνω στ᾿ ἄλογό του
τὸ ἀχαμνό, τοῦ Θερβαντὲς ὁ ἥρωας περνάει·
καὶ πίσω του, στὸ στωικὸ γαϊδούρι του καβάλα,
ὁ ἱπποκόμος του ὁ χοντρὸς ἀγάλια ἀκολουθάει.
Αἰῶνες ποὺ ξεκίνησε κι αἰῶνες ποὺ διαβαίνει
μὲ σφραγισμένα ἐπίσημα, ἑρμητικὰ τὰ χείλια
καὶ μὲ τὰ μάτια ἐκστατικά, τὸ χέρι στὸ κοντάρι,
πηγαίνοντας στὰ γαλανὰ τῆς Χίμαιρας βασίλεια...
Στὸ πέρασμά του ἀπ᾿ τοὺς πλατιοὺς τοῦ κόσμου δρόμους, ὅσοι
τὸν συντυχαίνουν, γιὰ τρελὸ τὸν παίρνουν, τὸν κοιτᾶνε,
τὸν δείχνει ὁ ἕνας τοῦ ἀλλουνοῦ - κι  εἰρωνικὰ γελᾶνε.
                               Ὦ ποιητή! παρόμοια στὸ διάβα σου οἱ κοινοὶ
οἱ ἀνθρῶποι χασκαρίζουνε. Ἄσε τους νὰ γελᾶνε:

οἱ Δὸν Κιχῶτες πᾶν μπροστὰ κι οἱ Σάντσοι ἀκολουθᾶνε!


Κώστας Ουράνης, «Δον Κιχώτης», Νοσταλγίες, 1920.

Τρίτη 26 Απριλίου 2016

Για τον όρο Μετανάστες

Maurycy Minkowski (περ. 1881-1930), Οικογένεια, υδατογραφία, 1927

Λαθεμένο μού φαινόταν πάντα τ' όνομα που μας δίναν:
Μετανάστες.
Θα πει, κείνοι που αφήσαν την πατρίδα τους. Εμείς, ωστόσο,
δε φύγαμε γιατί το θέλαμε,
λεύτερα να διαλέξουμε μιαν άλλη γη. Ούτε
και σε μιαν άλλη χώρα μπήκαμε
να μείνουμε για πάντα εκεί, αν γινόταν.
Εμείς φύγαμε στα κρυφά. Μας κυνηγήσαν, μας προγράψανε.
Κι η χώρα που μας δέχτηκε, σπίτι δε θα 'ναι, μα εξορία.
Έτσι, απομένουμε δω πέρα, ασύχαστοι, όσο μπορούμε πιο κοντά στα σύνορα,
προσμένοντας του γυρισμού τη μέρα, καραδοκώντας το παραμικρό
σημάδι αλλαγής στην άλλην όχθη, πνίγοντας μ' ερωτήσεις
κάθε νεοφερμένο, χωρίς τίποτα να ξεχνάμε, τίποτα ν' απαρνιόμαστε,
χωρίς να συχωράμε τίποτ' απ' όσα έγιναν, τίποτα δε συχωράμε.
Α, δε μας ξεγελάει τούτη η τριγύρω σιωπή! Ακούμε ίσαμ' εδώ
τα ουρλιαχτά που αντιλαλούν απ' τα στρατόπεδά τους. Εμείς οι ίδιοι
μοιάζουμε των εγκλημάτων τους απόηχος, που κατάφερε
τα σύνορα να δρασκελίσει. Ο καθένας μας,
περπατώντας μες στο πλήθος με παπούτσια ξεσκισμένα,
μαρτυράει την ντροπή που τη χώρα μας μολεύει.
Όμως κανένας μας
δε θα μείνει εδώ. Η τελευταία λέξη
δεν ειπώθηκε ακόμα.


Μπέρτολτ Μπρεχτ, «Για τον όρο Μετανάστες» (1937), Ποιήματα,
μετάφραση: Μάριος Πλωρίτης, εκδόσεις Θεμέλιο, 1978.

Παρασκευή 22 Απριλίου 2016

Η ανορεξία της ύπαρξης


Κ. Αγγελάκη Ρουκ (1939-)
Φωτογραφία: Δημήτρης Γέρος
Τα ποιήματα δεν μπορούν πια
να ’ναι ωραία
αφού η αλήθεια έχει ασχημύνει.
Η πείρα είναι τώρα
το μόνο σώμα των ποιημάτων
κι όσο η πείρα πλουταίνει
τόσο το ποίημα θρέφεται και ίσως δυναμώσει.
Πονάν τα γόνατά μου
και την Ποίηση δεν μπορώ πια να προσκυνήσω,
μόνο τις έμπειρες πληγές μου
μπορώ να της χαρίσω.
Τα επίθετα μαράθηκαν·
μόνο με τις φαντασιώσεις μου
μπορώ τώρα την Ποίηση να διανθίσω.
Όμως πάντα θα την υπηρετώ
όσο βέβαια εκείνη με θέλει
γιατί μόνο αυτή με κάνει λίγο να ξεχνώ
τον κλειστό ορίζοντα του μέλλοντός μου.


Κατερίνα Αγγελάκη Ρουκ, «Ποιητικό υστερόγραφο», Η ανορεξία της ύπαρξης,
εκδόσεις Καστανιώτη, 2011.

Σάββατο 2 Απριλίου 2016

Ιδιώνυμο


Θά ‘ρθει καιρός που θα αλλάξουν τα πράματα.
Κατερίνα Γώγου (1940-1993)
Να το θυμάσαι Μαρία.
Θυμάσαι Μαρία στα διαλείμματα εκείνο το παιχνίδι
που τρέχαμε κρατώντας τη σκυτάλη
– μη βλέπεις εμένα – μην κλαις. Εσύ είσ' η ελπίδα
άκου θά ‘ρθει καιρός
που τα παιδιά θα διαλέγουν γονιούς
δε θα βγαίνουν στην τύχη
Δε θα υπάρχουνε πόρτες κλειστές
με γειρμένους απέξω
Και τη δουλειά
θα τη διαλέγουμε
δε θά ‘μαστε άλογα να μας κοιτάνε στα δόντια.
Οι άνθρωποι – σκέψου! – θα μιλάνε με χρώματα
κι άλλοι με νότες
Να φυλάξεις μοναχά
σε μια μεγάλη φιάλη με νερό
λέξεις και έννοιες σαν κι αυτές
απροσάρμοστοι-καταπίεση-μοναξιά-τιμή-κέρδος-εξευτελισμός
για το μάθημα της Ιστορίας.
Είναι Μαρία – δε θέλω να λέω ψέματα –
δύσκολοι καιροί.
Και θά ‘ρθουνε κι άλλοι.
Δεν ξέρω – μην περιμένεις και από μένα πολλά –
τόσα έζησα, τόσα έμαθα, τόσα λέω
κι απ' όσα διάβασα ένα κρατάω καλά:
«Σημασία έχει να παραμένεις άνθρωπος».
Θα την αλλάξουμε τη ζωή!
Παρ’ όλα αυτά Μαρία.
 

Κατερίνα Γώγου, Ιδιώνυμο, ποίημα 32, εκδόσεις Καστανιώτη, 1980.

Δευτέρα 21 Μαρτίου 2016

Για τους νέγρους του κόσμου


Thus,
Out of abysses of Illiteracy,
Through labyrinths of Lies,
Across waste lands of Disease…
We advance!

Out of dead-ends of Poverty,
Through wildernesses of Superstition,
Across barricades of Jim Crowism...*
We advance!

With the Peoples of the World…
We Advance!


Melvin B. Tolson, «Dark Symphony», VI – Tempo di Marcia, 1941.
 

Έτσι,
Μέσ’ από αβύσσους Αγραμματοσύνης,
Από λαβύρινθους Ψεμάτων,
Από χέρσα γη Αρρώστιας…
Προχωράμε!

Μέσ’ από αδιέξοδα Φτώχειας,
Από ερημιές Δεισιδαιμονίας,
Από φραγμούς Ρατσισμού...*
Προχωράμε!

Με τους Λαούς του Κόσμου…
Εμείς Προχωράμε!
                                                                  
                            (μετάφραση: L.M.)


* Σημ.: Το Jim Crowism αποδίδεται εδώ, σε ελεύθερη μετάφραση, ως ρατσισμός. “Jim Crow”, στην παλιά αμερικανική αργκό, είναι προσβλητική ονομασία για Αφρο-Αμερικανό, ισοδύναμη του “nigger” (νέγρος, υποτιμητικά). Προέρχεται από τον τίτλο ενός κοροϊδευτικού τραγουδιού του 19ου αιώνα – της παράδοσης των minstrel shows, όπου λευκοί τραγουδιστές μεταμφιέζονταν σε μαύρους. Το όνομα Jim ήταν συνηθισμένο για μαύρους σκλάβους, ενώ crow σημαίνει κοράκι, κουρούνα, μαύρο κορακοειδές πουλί.

 
Richard N. Wright (1908-1960),
φωτογραφημένος το 1939
από τον Carl Van Vechten.
Melvin B. Tolson (1898-1966)
 
I am black and I have seen black hands
Raised in fists of revolt, side by side with the white fists of white workers,
And some day–and it is only this which sustains me
Some day there shall be millions and millions of them,
On some red day in a burst of fists on a new horizon!


Richard N. Wright, “I Have Seen Black Hands” (απόσπασμα), IV, 1934.


Είμαι μαύρος κι έχω δει μαύρα χέρια
Υψωμένα σε γροθιές εξέγερσης, πλάι-πλάι με τις λευκές γροθιές λευκών εργατών,
Και κάποια μέρα – κι είναι μονάχα αυτό που με κρατάει –
Κάποια μέρα θα είναι εκατομμύρια κι εκατομμύρια απ’ αυτές,
Κάποια κόκκινη μέρα σε μια έκρηξη από γροθιές σ’ ένα νέο ορίζοντα!

                                                                   (μετάφραση: L.M.)

Σάββατο 19 Μαρτίου 2016

Δοκίμιο περί της ανισότητος των ανθρωπίνων φυλών



Πορτραίτο του Gobineau από
την κόμισσα de la Tour, 1876
                     ξεχνιέται ο Αδόλφος Χίτλερ;

 
   αλήθεια – των αδυνάτων αδύνατο –
   ποτές δεν εκατάφερα να καταλάβω
   αυτά τα όντα που δεν βλέπουνε
   το τερατώδες κοινό γνώρισμα τ’ ανθρώπου
– το εφήμερο
   της παράλογης ζωής του –
   κι ανακαλύπτουνε διαφορές
– γιομάτοι μίσος –  διαφορές
   σε χρώμα δέρματος φυλή
   θρησκεία
 


Νίκος Εγγονόπουλος, “Essai sur l’inégalité des races humaines”, *
Στην κοιλάδα με τους ροδώνες, εκδόσεις Ίκαρος, 1978.

* Σημ.: Τίτλος δοκιμίου (εκδ. 1853-1855) του Γάλλου διπλωμάτη και συγγραφέα Joseph Arthur de Gobineau (1816-1882), με το οποίο εισήγαγε τη ρατσιστική θεωρία περί ανωτερότητας της «αρίας φυλής».

Κυριακή 13 Μαρτίου 2016

Μάρτιαι Ειδοί


Clara Grosch (1863-1932),
πορτραίτο του Καίσαρα, 1892.
Τα μεγαλεία να φοβάσαι, ω ψυχή.
Και τες φιλοδοξίες σου να υπερνικήσεις
αν δεν μπορείς, με δισταγμό και προφυλάξεις
να τες ακολουθείς. Κι όσο εμπροστά προβαίνεις,
τόσο εξεταστική, προσεκτική να είσαι.

Κι όταν θα φθάσεις στην ακμή σου, Καίσαρ πια·
έτσι περιωνύμου ανθρώπου σχήμα όταν λάβεις,
τότε κυρίως πρόσεξε σαν βγεις στον δρόμον έξω,
εξουσιαστής περίβλεπτος με συνοδεία,
αν τύχει και πλησιάσει από τον όχλο
κανένας Aρτεμίδωρος, που φέρνει γράμμα,
και λέγει βιαστικά «Διάβασε αμέσως τούτα,
είναι μεγάλα πράγματα που σ’ ενδιαφέρουν»,
μη λείψεις να σταθείς· μη λείψεις ν’ αναβάλεις
κάθε ομιλίαν ή δουλειά· μη λείψεις τους διαφόρους
που χαιρετούν και προσκυνούν να τους παραμερίσεις
(τους βλέπεις πιο αργά)· ας περιμένει ακόμη
κ’ η Σύγκλητος αυτή, κ’ ευθύς να τα γνωρίσεις
τα σοβαρά γραφόμενα του Aρτεμιδώρου.


Κ. Π. Καβάφης, «Μάρτιαι Ειδοί», 1911.

Σάββατο 27 Φεβρουαρίου 2016

Σε ξένο αχυρώνα


Κωστής Γκιμοσούλης (1960-)
Ένας γελωτοποιός
συναντάει στον δρόμο
έναν παπά:
– Άνθρωπος του θεού λένε εσύ
Άνθρωπος του διαβόλου η αφεντιά μου.
Κι όμως το λειτούργημά μας το ίδιο.
Σκεπάζουμε τη μαύρη τρύπα
στων ανθρώπων την ψυχή
με άχυρα.
Με το γέλιο εγώ.
Με τον σταυρό εσύ.
Σ’ ένα βασικό διαφέρουμε.
Εγώ δεν ανακάτεψα
στα καλαμπούρια μου ποτέ
τη μέλλουσα ζωή.
Αντιπαθώ τις υποσχέσεις.
Ειδικά τις ψεύτικες.


Κωστής Γκιμοσούλης, «Σε ξένο αχυρώνα»,
Αγάπη από ζήλια, Αθήνα, εκδ. Κέδρος, 2004.

Κυριακή 31 Ιανουαρίου 2016

Οι άδοξοι


(Πάνω σ' ένα ποίημα του Gavin Ewart)
Amedeo Modigliani, Ανδρικό κεφάλι
(Πορτρέτο ενός ποιητή), ελαιογραφία, περ. 1915,
Detroit Institute of Arts, Η.Π.Α.


Δεν είναι πολύ μεγάλη η πίτα.
Μερικοί δεν θα πάρουμε μπουκιά·
πράγμα που μας βαραίνει σαν ήττα,
που κάνει τον καθένα μας κακό ή κακιά.
Μας τρώει μια μοχθηρία κρυφή
γι’ αυτούς που βρίσκονται στην κορυφή.

Τον θαυμασμό επιθυμούμε
για κάθε στίχο που εκστομίζουμε,
κι όταν τον έπαινο δεν ακούμε
θυμώνουμε κι αφρίζουμε.
Χαρακτηρίζουμε τους κριτικούς
κακόπιστους ή χολερικούς.

Νιώθουμε μια περίεργη θλίψη
που τα βιβλία μας μένουν απούλητα.
Μελαγχολούμε που μας έχει λείψει
η αγάπη του κόσμου, και μισούμε αβούλητα
το ευρύ κοινό που αντί για ποιήματα
αγοράζει μυθιστορήματα.

Πιστεύουμε πως κάτι δεν πάει
καλά με τους ποιητές που τους διαβάζουν οι πολλοί
καταφρονώντας τα εντελβάις
των κορυφών μας για τα ευτελή
κι άοσμα άνθη της γλάστρας
που τ’ ανεβάζουν ώς τ’ άστρα.

Το θεωρούμε απίστευτο ότι
οι αερολογίες του ενός
κι οι άξεστοι κι ανοικονόμητοι τρόποι
του άλλου κι ο δυσκοίλιος ή φτηνός
λόγος εκστασιάζουν· ότι η κριτική
βρίσκει στους κρότους τού τάδε μουσική.

Είμαστε βέβαιοι (ή σχεδόν βέβαιοι) ότι το
μέλλον θα μας δικαιώσει
και το αχειροκρότητο
έργο μας θ’ αποθεώσει.
Ότι οι στίχοι μας δεν έχουν λήξη.
Λέμε : « O χρόνος θα δείξει ».
 

Νάσος Βαγενάς, «Μπαλλάντα ενός άδοξου ποιητή για τη νέα χιλιετία»,
Σκοτεινές μπαλλάντες και άλλα ποιήματα, Αθήνα, εκδ. Κέδρος, 2001.

Παρασκευή 29 Ιανουαρίου 2016

Ο αφανής


Νάσος Βαγενάς (1945-)
Άφησα πίσω μου ποιητικές συλλογές δέκα,
πέντε για τους πολλούς και πέντε για τους λίγους,
με στίχους θεοδώρητους, που ιχνηλατούν
τα όρια του μηδενός.
Οι πολλοί δεν τις διάβασαν,
οι λίγοι δεν τις κατάλαβαν.
Αδιάβαστος, ακόμη, και ακατανόητος,
αν και δεν ζω, ελπίζω.


Νάσος Βαγενάς, «Τριαντάφυλλος Μωραΐτης», Στέφανος, Αθήνα, εκδόσεις Κέδρος, 2004.

Σάββατο 16 Ιανουαρίου 2016

Οκτάνα

[…]
 
   Οκτάνα θα πη ανά πάσαν στιγμήν ποίησις, όμως όχι ως μέσον εκφράσεως μόνον, μα ακόμη ως λειτουργία του πνεύματος διηνεκής.
   Οκτάνα θα πη η εντελέχεια εκείνη, που αυτό που είναι αδύνατον να γίνη αμέσως το κάνει εντέλει δυνατόν, ακόμη και την χίμαιραν, ακόμη και την ουτοπίαν, ίσως μια μέρα και την αθανασίαν του σώματος και όχι μονάχα της ψυχής.
 
[…]

   Οκτάνα θα πη παν ό,τι μάχεται τον θάνατον και την ζωήν παντού και πάντοτε διαφεντεύει.
   Οκτάνα θα πη αληθινή ελευθερία και όχι εκείνη η φοβερά ειρωνεία, να λέγεται ελευθερία ό,τι χωρεί ή ό,τι εναπομένει στα ελάχιστα περιθώρια που αφήνουν στους ανθρώπους οι απάνθρωποι νόμοι των περιδεών και των τυφλών ή ηλιθίων.Οκτάνα θα πη, όχι πολιτικής, μια ψυχικής ενότητος Παγκόσμιος Πολιτεία (πιθανώς Ομοσπονδία) με ανέπαφες τις πνευματικές και εθνικές ιδιομορφίες εκάστης εθνικής ολότητος, εις μίαν πλήρη και αρραγή αδελφοσύνην εθνών, λαών και ατόμων, με πλήρη σεβασμόν εκάστου, διότι αυτή μόνον εν τέλει θα ημπορέση διά της κατανοήσεως, διά της αγωνιστικής καλής θελήσεως, ουδόλως δε διά της βίας, τας τάξεις και την εκμετάλλευσιν του ανθρώπου από τον άνθρωπον να καταργήση, να εκκαθαρίση επιτέλους!
   Οκτάνα θα πη παντού και πάντα εν ηδονή ζωή.
   Οκτάνα θα πη δικαιοσύνη.
   Οκτάνα θα πη αγάπη.
   Οκτάνα θα πη παντού και πάντα καλωσύνη.
   Οκτάνα θα πη η αγαλλίασις εκείνη που φέρνει στα χείλη την ψυχή και εις τα όργανα τα κατάλληλα με ορμήν το σπέρμα.
   Οκτάνα, φίλοι μου, θα πη, απόλυτος μη συμμόρφωσις με ό,τι αντιστρατεύεται, ή μάχεται, ή αναστέλλει την έλευσιν της Οκτάνα.
   Οκτάνα θα πη μη συμμετοχή και μη αντίταξι βίας εις την βίαν.
 
[…]

Ανδρέας Εμπειρίκος, "Όχι Μπραζίλια μα Οκτάνα" (20.08.1965),
Οκτάνα, εκδόσεις Ίκαρος, 1980.

Κυριακή 10 Ιανουαρίου 2016

Φωτιά του χειμώνα


Paul Éluard (1895-1952)
Je fis un feu, l'azur m'ayant abandonné,
Un feu pour être son ami,
Un feu pour m'introduire dans la nuit d'hiver,
Un feu pour vivre mieux.

Je lui donnai ce que le jour m'avait donné :
Les forêts, les buissons, les champs de blé, les vignes,
Les nids et leurs oiseaux, les maisons et leurs clés,
Les insectes, les fleurs, les fourrures, les fêtes.

Je vécus au seul bruit des flammes crépitantes,
Au seul parfum de leur chaleur;
J'étais comme un bateau coulant dans l'eau fermée,
Comme un mort je n'avais qu'un unique élément.


Paul Éluard, «Pour vivre ici » (1918), Le livre ouvert I, 1940.


Έφτιαξα μια φωτιά, αφού ο ουρανός με παράτησε,
Μια φωτιά για να ’μαι φίλος της,
Μια φωτιά να με υποδέχεται μέσα στη νύχτα του χειμώνα,
Μια φωτιά για να ζούμε καλύτερα.

Της έδωσα ό,τι μου είχε δώσει η μέρα:
Δάση, θάμνους, αγρούς σταριού, αμπέλια,
Φωλιές και τα πουλιά τους, σπίτια και τα κλειδιά τους,
Έντομα, λουλούδια, γούνες, γιορτές.

Έζησα μόνο με τον θόρυβο φλογών που τρίζουν,
Μόνο με το άρωμα της θερμότητάς τους·
Ήμουν σαν πλοίο που γλιστράει σε κλειστά νερά,
Όμοια με νεκρό, δεν είχα παρά ένα μοναδικό στοιχείο.


(απόπειρα μετάφρασης: L.M.)

Τετάρτη 6 Ιανουαρίου 2016

Το φως που καίει


Κώστας Βάρναλης (1884-1974)
Νὰ σ᾿ ἀγναντεύω, θάλασσα, νὰ μὴ χορταίνω
ἀπ᾿ τὸ βουνὸ ψηλὰ
στρωτὴν καὶ καταγάλανη καὶ μέσα νὰ πλουταίνω
ἀπ᾿ τὰ μαλάματά σου τὰ πολλά.

Νά 'ναι χινοπωριάτικον ἀπομεσήμερ’, ὄντας
μετ᾿ ἄξαφνη νεροποντὴ
χυμάει μὲς ἀπ᾿ τὰ σύννεφα θαμπωτικὰ γελώντας
ἥλιος χωρὶς μαντύ.

Νὰ ταξιδεύουν στὸν ἀγέρα τὰ νησάκια, οἱ κάβοι,
τ᾿ ἀκρόγιαλα σὰ μεταξένιοι ἀχνοὶ
καὶ μὲ τοὺς γλάρους συνοδιὰ κάποτ᾿ ἕνα καράβι
ν᾿ ἀνοίγουν νὰ τὸ παίρνουν οἱ οὐρανοί.

Ξανανιωμένα ἀπ᾿ τὸ λουτρὸ νὰ ροβολᾶνε κάτου
τὴν κόκκινη πλαγιὰ χορευτικὰ
τὰ πεῦκα, τὰ χρυσόπευκα, κι ἀνθὸς τοῦ μαλαμάτου
νὰ στάζουν τὰ μαλλιά τους τὰ μυριστικά·

κι ἀντάμα τους νὰ σέρνουνε στὸ φωτεινὸ χορό τους
ὣς μέσα στὸ νερὸ
τὰ ἐρημικὰ χιονόσπιτα – κι αὐτὰ μὲς στ᾿ ὄνειρό τους
νὰ τραγουδᾶνε, ἀξύπνητα καιρό.

Ἔτσι νὰ στέκω, θάλασσα, παντοτινὲ ἔρωτά μου,
μὲ μάτια νὰ σὲ χαίρομαι θολὰ
καὶ νά ῾ναι τὰ μελλούμενα στὴν ἅπλα σου μπροστά μου,
πίσω κι ἀλάργα βάσανα πολλά.

Ὣς νὰ μὲ πάρεις κάποτε, μαργιόλα σύ,
στοὺς κόρφους σου ἀψηλά τοὺς ἀνθισμένους
καὶ νὰ μὲ πᾶς πολὺ μακριὰ ἀπ᾿ τὴ μαύρη τούτη Κόλαση,
μακριὰ πολὺ κι ἀπὸ τοὺς μαύρους κολασμένους…


Κώστας Βάρναλης, Πρόλογος, Το φως που καίει, Αλεξάνδρεια, 1922.

Σάββατο 2 Ιανουαρίου 2016

Τετράστιχο


Δε γνωρίζει από γεράματα η ψυχή,
δεν υπάρχεις ό,τι χρόνος λέγεσαι,
στων πνευμάτων την περιοχή,
Φλόγα, καις, δεν καίγεσαι.


Κωστής Παλαμάς, Ο κύκλος των τετράστιχων, 14, 1929, Άπαντα, Θ΄, εκδ. Μπίρη-Γκοβόστη.

Τετάρτη 23 Δεκεμβρίου 2015

Παρασκευή 4 Δεκεμβρίου 2015

Τα ισόβια ποιήματα

Μάρκος Μέσκος (1935-)

Ένιωθα τον κατακλυσμό: ο θάνατος των πραγμάτων των προσώπων     
      θάνατος
ο θάνατος ο δικός μου. Ο τρόπος που χάνονται όλα. Μικρή πορεία
από τις σπαραγμένες γενικότητες στο ρηχό καθημερινό γιαλό.

Νέοι με το Μάη στα μαλλιά – με τη μνήμη του Μάη…
Κι ο Έρωτας; «Ο Έρωτας θα ‘ναι το τελευταίο πράγμα εδώ».
      Η φωτιά
της Ιστορίας που κατακαίει παρανάλωμα ανθούς πρόβατα παιδιά
      τοπία
και οι ορίζοντες στη στάχτη. (Μα λέω ακόμα οι ρίζες υπάρχουν).

Η γλώσσα κομμένη με την ψαλίδα. Σώματα που συστρέφονται
χωρίς κεφάλι. Μέλη που σπαράσσουν. Η μνήμη στο κελάρι και
στις κορυφογραμμές το ερυθρόδερμο άλογο. Ο αέρας!

Πρόσωπα ελάχιστα φωτισμένα. Το μισό στο φύλλο το μισό στο νερό
το μισό φυλακή δρόμος το άλλο. Μουγγό τραγούδι χαμένο
στα δημοτικά και στους τάφους. Κληρονομιά ζητιάνα
σα χρέος απελπισμένο.

Αιώνιος πάλι ο εγκλωβισμός. Τώρα στο ήσυχο ποτάμι ο αγώνας
με τους πληβείους που σε κοιτούν στα μάτια: – να μην αλλάξεις!
(Και σήμερα δεν γνωρίζω πότε η έξοδος).
 

Μάρκος Μέσκος, V, Τα ισόβια ποιήματα, εκδ. Σημειώσεις, 1977.